Probiyotik ve Prebiyotikler Nedir ?

Kefir danesinin içerisindeki faydalı mikroorganizmalar sütün mayalanması sürecinde süte geçer ve bu güzel ortamda gelişerek kefiri oluşturur. Böylece kefir daneleri hem kendileri beslenirler hem de bizim için lezzetli kefir oluştururlar.

probiyortik-prebiyotikGerçek kefirin sadece 1 mililitresinde 1 milyar faydalı laktik asit bakterisi, 1 milyon Lactobacillus acidophilus ve Bifidobacter türleri, 1 milyon maya ve asetik asit bakterileri bulunur. Siz günde yaklaşık 300 ml içerseniz, bu söylediğim miktarların 300 katını almış olacaksınız; sindirim sisteminiz için çok faydalı olan bu mikroorganizmalar özellikle midenizde, ince ve kalın bağırsaklarınızda çok faydalı olacaktır. Anne sütüyle beslenen bebeklerin doğal bağırsak florasında laktik asit bakterileri ve Bifidobacterler doğal olarak bulunur.

Probiyotik bakterinin anlamı şudur: “Pro” önce anlamındadır, “biyota” hayat için demektir. Probiyotik, hayat için öncelikli anlamındadır. Probiyotikler canlı mikroorganizmalardır, çok küçük ama faydaları çok büyük canlılardır. Bizim gibi enerji üretirler, tabii çok daha az miktarda…Mikroorganizmaların çoğu aslında bu sindirim sürecinde zarar görürler. Her mikroorganizma probiyotik değildir, olamaz da. Bir bakterinin probiyotik olabilmesi için öncelikle zorlu sindirim sistemi koşullarından zarar görmeden geçebilmesi, yani midenin çok düşük asitliğine (pH 2), pepsin gibi parçalayıcı sindirim sistemi enzimlerine, ince bağırsaktaki pankreastan gönderilen pankreatik sıvıdaki safra asitlerine ve diğer parçalayıcı enzimlere dayanıklı olmaları ve yaşamlarını sürdürmeleri gereklidir. Bu zorlu ortamdan başarıyla canlı kalarak geçen mikroorganizmalar kalın bağırsak ortamına geçerler. Burada bağırsağa tutunarak kolonize olabilen ve gelişebilen mikroorganizmalar probiyotik olarak kabul edilir.

Kalın bağırsak çok komplike bir mikroorganizma ortamı içerir. Dışkının 1 gramında yaklaşık 100 milyar bakteri tespit edilebilir, anaerobik bir fermentör gibi! Hem sağlık için faydalı bakteriler (örneğin laktik asit bakterileri) hem de sağlığa zararlı hastalık yapan mikroplar (koliformlar) bu kalın bağırsak ortamında çoğalabilmek için bir yarış ortamındadırlar. Kalın bağırsakta iyi bakterilerin çoğalmasını teşvik edebilecek şekilde sağlıklı ve dengeli beslenirsek, probiyotikler bu ortamda zenginleşir ve sağlığımızı da olumlu etkileyebilirler. Sağlıklı beslenme anlayışından uzak beslenen bireylerde kalın barsak florasında zararlı mikropların ortama hakim olmasından dolayı sağlığa yansıması da benzer şekilde olacaktır. Bu zararlı mikroplar maalesef çok dayanıklı ve çok rahatlıkla ortamda hakimiyet kurabilen türlerdendir. Doğal kefir danelerinden elde edilen kefirde de probiyotiklerin tamamen doğal olmasından gelen gücü bu kötü mikroplarla baş edebilmesini sağlamaktadır. Dane ortamındaki mikroflorayı yapay olarak oluşturduğunuzda aynı başarıda aktiviteyi sağlayamaz.

Probiyotik-GıdalarVücudumuza iyi baktığımız veya bakmadığımız orta yaşlardan itibaren kendini göstermeye başlar. Sevgili öğrencilerime beslenme derslerimde iyi beslenmeleri gerektiğini, çevrelerini bilinçlendirmeleri gerektiğini, orta yaşlarda hissedilmeye başlayabilen kemik erimesinden, kalın barsak rahatsızlıkları, kalp damar sorunları ve çeşitli kanser tiplerine karşı özellikle sağlıklı beslenmenin olumlu etkilerinin olduğunu örneklerle anlatıyorum. Genlerimizin etkisi çok önemlidir; ancak sağlıklı beslenmenin yaşamımıza etkisi de önemsenecek düzeydedir. Kefir içindeki zengin mikroflorada önemli probiyotikler bulunur ve düzenli tüketildiğinde barsak sağlığına olumlu etkilerler. Kefirdeki doğal probiyotikler sindirim sisteminden zarar almadan geçerek kalın bağırsakta kolonize olur ve gelişirler, zararlı mikropları da yok edebilecek güçleri vardır.

Prebiyotikler, kalın barsak sağlığı için de faydalıdırlar; özellikle oligosakkaritler, inulin, laktuloz bunlara örnek olarak verilebilir.

Kefirin en güzel yanı prebiyotikleri de doğal olarak içermesidir. Sütü mayaladıktan sonra ona kıvamını veren polisakkarit önemli bir prebiyotikdir. Yani kefir danesinden üretilen kefirin hem canlı probiyotikleri hem de prebiyotikleri önemli miktarda doğal olarak içermesi büyüleyicidir. Evde yaptığınız tadı güzel kefirinizi keyifle içerken önemli miktarda probiyotikleri ve prebiyotikleri bir arada alabilme şansınız oluyor.

Hipokrat “bağırsak hastaysa tüm vücudun da bundan etkilendiğini” söylemiştir. Düzenli kefir tükettiğiniz sürede bağırsaklarınızın düzenli çalışmasını kendiniz de fark ettiğinizde bu probiyotik ve prebiyotiklerin hayat için ne kadar önemli olduğu siz de hissedeceksiniz. Hem ishal hem kabızlık sorunlarında düzenli kefir tüketmeniz normal barsak floranıza kavuşmanızda destek verebilir.

lactobacillus-fermentum1912 Nobel Tıp Ödülünü kazanan Rus bilim adamı Élie Metchnikoff’u muhakkak fonksiyonel gıdalar veya fermente süt ürünleri derslerimde anarım. Metchnikoff, kefir ve yoğurt gibi fermente süt ürünlerinde bulunan ve süt şekerinden laktik asit oluşturan mikroorganizmaların çok önemli olduklarını, bağırsaktaki hastalık yapan mikroorganizmaları etkisizleştirdiğini belirtmiştir. Metchnikoff, probiyotiklerce zengin fermente süt ürünlerini fazla tüketen bireylerin uzun ömürlü olduklarını 1900’lü yıllarda iddia etmiştir. Günümüzde halen araştırmalar devam etmektedir.

Ayrıca mide sağlığı bakımından da özellikle ülkemizde yaygın olan gastrit ve ülsere neden olan Helicobacter pylori’ye karşı zengin kefir içeriğinin iyi geldiğini belirten hem ulusal hem de uluslararası yayınlar bulunmaktadır. Stres birçok rahatsızlığın ana nedeni, ama insan olup stresin olmaması pek de mümkün değil, özellikle mide rahatsızlıklarını tetikliyor. Hayatımızda stres yönetimini iyi yapabilmek çok önemli; hayatımızdaki manevi zenginlikleri fark edebilmek ve bunları stresi yönetmekte zorlandığımız anlarda daha iyi hissedebilmek sürdürülebilir mutlu bir hayata destek oluyor, sağlıklı beslenmeyle beraber!

 

 

 

email
The following two tabs change content below.
Prof. Dr. Zeynep Seydim

Latest posts by Prof. Dr. Zeynep Seydim (see all)


Etiketler: , , , , ,

2 Yorumlar

  1. Gerçek kefir nedir?

Yorum Bırak

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>