Kolesterol nedir ? Nasıl başedilir ?

Kolesterol ve Gıdalarla İlişkisi

 Kolesterol nedir?

kolesterol-tedavisiHayvansal kaynaklı besinlerde ve tüm hücrelerde bulunan mum yapısında yağ benzeri yapıda önemli bir hayvansal steroiddir. Yetişkin bir insan vücudunda 150 g kolesterol bulunmakta ve günde 750-1500 mg sentez edilmektedir. Başlıca görevi diyetle alınan yağ absorbsiyonunu modüle etmektir. Ayrıca hücre zarı ve sinirlerde bulunan, böbrek üstü bezi korteksindeki steroid hormonları, cinsiyet hormonları ve D vitamini için öncü olan temel bileşen maddesidir.Kan dolaşımında bulunur. Kandaki kolesterolün ço­ğunu vücudunuz kendi üretirken geri kalan kısmı da besinlerle alınan ko­lesterol oluşturmaktadır. Kolesterol, kanda çözünebilmesi ve taşınması için karaciğerde lipoproteinlerle birleşir. Bu lipoproteinlerden, HDL kolesterol (iyi kolesterol); HDL dokulardaki kolesterolü toplayarak dışarı atılmasını sağladığı için iyi kolesterol olarak bilinir. Yalnızca vücutta bulunur, besinler içerisinde bulunmaz. LDL kolesterol (kötü kolesterol); Kolesterolü dokulara taşıyarak arter ve diğer kan damarlarının duvarlarında birikmesine neden olduğu için LDL, kötü kolesterol olarak da bilinir. LDL yalnızca vücutta bulunur, besinler içerisinde bulunmaz.

Kanda toplam kolesterol ve LDL kolesterolünün yüksek olması, HDL kolesterolünün düşük olması, kişi için risk faktörüdür. Serum kolestrolü konsantrasyonu 200 mg/dl üzerinde olan kişilerde hastalık riski söz konudur.

Diyet uygulamasında temel amaç; enerji alımının azaltılması ve plazma kolestrol düzeyi düşürülerek kilo alımı kontrol altında tutulmalıdır.

 Bunun için diyette nelere dikkat edilmelidir?

–          Hayvansal yağların yerine doymamış yağ asitlerini içeren bitkisel yağların kullanımı

–          Kolesterol alımının günlük maksimum 300 mg ile sınırlanması

–          Lifli ve kompleks karbonhidratça zengin gıdaların tüketilmesi

–          Düzenli balık tüketiminin tercih edilmesi

Bitkisel kaynaklı besinler yağ içerseler bile koleste­rol içermezler. Kolesterol yalnızca hayvansal kaynaklı besinlerde bulun­maktadır.

Tekli doymamış yağ asitlerinden zengin yağlar oda sıcaklığında sıvı formdadır. Kanola, fındık yağı ve zeytinyağları bu yağ asitlerinden zengindir. Tekli doymamış yağ asitlerinin LDL kolesterol ve trigliseridler üzerindeki etkileri nötral olmasına karşın, HDL kolesterolünü artırıcı etkisi vardır. Mısır, soya ve ayçiçek yağlarının çoklu doy­mamış yağ asidi içerikleri yüksektir. Diyette doymuş yağ asitlerinin yerine çoklu doymamış yağların tüketilmesi ile LDL koleste­rolünde önemli bir düşüş sağlanabilmektedir. Deniz ürün­lerindeki yağların büyük bir kısmını da çoklu doymamış yağ asitleri oluşturmaktadır. Çoklu doymamış yağ asitleri içinde iki ana grup vardır, Omega-3 ve Omega-6 yağ asitleri.

 

email
The following two tabs change content below.
Yrd. Doç. Dr. Tuğba Kök Taş

Latest posts by Yrd. Doç. Dr. Tuğba Kök Taş (see all)


Etiketler: ,

Yorum Bırak

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>